TINH DẦU CÓ THỰC SỰ “HẾT ĐÁT” HAY KHÔNG?

Bài viết gốc trên Plant Therapy. Bởi Tyler Hagan, Nhà trị liệu bằng mùi hương được chứng nhận & Quản trị viên nhóm SEOR. Vitabox biên dịch.

tinh dầu Plant Therapy

Có một câu hỏi chúng tôi thường hay gặp trên Plant Therapy: Liệu tinh dầu có hết hạn được không?

Vậy hãy cùng bàn về sự hết hạn và hạn sử dụng của tinh dầu nhé! Rất nhiều người có cùng thắc mắc này. Tinh dầu đang trở nên quá phổ biến kéo theo những quan niệm sai lầm trong nhiều năm qua, và tôi nghĩ đã đến lúc đào sâu vào vấn đề này để nhìn nhận lại sự việc kỹ càng hơn.

Hãy bắt đầu từ những hiểu lầm thường thấy. Chắc hẳn trên con đường tìm hiểu về tinh dầu, bạn đã từng nghe người ta nói: “Xời, tinh dầu nguyên chất thì sao hết hạn được”. Người ta cũng nói rằng tinh dầu sẽ không bị lên mốc, mọc nấm hay lên men. Tất cả đều đúng hết. Đọc tới đây chắc bạn đang nhìn chằm chằm vào màn hình và nghĩ thằng dở hơi nào đang viết bài đây. Chà, nói sao nhỉ, tất cả có thể đúng, nhưng tôi vẫn chưa nói hết.

Vậy, tinh dầu có hết hạn hay không?

Tinh dầu không hết hạn, không lên mốc, thậm chí không bị nấm hay lên men. Vấn đề ở đây là: nhiều người lầm tưởng rằng tinh dầu sẽ mãi mãi dùng được và có hạn dùng vô đối. Điều này đã thực sự “em đi xa quá”, và tôi sẽ giải thích tại sao.

Về mặt khoa học

tinh dầu và máy xông tinh dầu Plant Therapy

Oxy hóa. Từ này thật đơn giản, nhưng cũng lắm phức tạp. Oxy hóa là quá trình hoặc kết quả của việc oxy hóa/bị oxy hóa. Oxy hóa là một phản ứng, trong đó electron của vật thể này sẽ bị mất cho vật thể khác. Nhưng như vậy chẳng phải là tinh dầu sẽ bị biến thành cái gì gì đó sao? Hoan hô. Chính xác là như vậy, và đó là lý do vì sao tinh dầu chắc chắn có hạn sử dụng.

Khi bạn xem xét mức độ an toàn của tinh dầu, thực ra bạn đang nhìn vào các thành phần hóa học tạo nên một loại tinh dầu, chứ không đơn thuần là bản thân loại tinh dầu đó. Bạn nhìn vào các thành phần khác nhau có trong tinh dầu, nồng độ của từng thành phần và thông tin an toàn được quy định cho mỗi thành phần. Vì thế các báo cáo GC/MS rất quan trọng vì chúng cho bạn biết chính xác tinh dầu của bạn gồm những chất gì và tỷ lệ bao nhiêu.

Giờ thử xem xét quá trình oxy hóa lên hỗn hợp các chất đó. Các thành phần tạo nên tinh dầu của bạn bắt đầu bị phá vỡ và biến thành các thành phần mới hoàn toàn. Nhưng chính xác thì chúng hô biến thành chất gì? Không ai biết. Nó phụ thuộc vào thành phần, thời gian mà nó bị oxy hóa, v.v ... Cách duy nhất để biết chắc là kiểm tra lại tinh dầu.

Phân tích chi tiết

hạn sử dụng của tinh dầu

Hy vọng rằng đến thời điểm này, bạn hiểu chúng ta đang bàn đến đâu. Dù tinh dầu không bị ôi thiu như đồ ăn, chúng vẫn bị biến đổi theo thời gian. Vì chúng biến đổi theo thời gian, và chúng ta không biết được những gì bên trong nó, nên việc tinh dầu có an toàn để dùng nữa hay không không thể được xác định hoàn toàn. Nhưng tin tốt là, bạn có thể ra tay làm chậm tốc độ oxy hóa và kéo dài “sự sống” của tinh dầu, có điều bạn cần biết cái gì góp phần vào quá trình oxy hóa.

Khí oxy, nhiệt độ và ánh sáng. Ba “ông lớn” hàng ngày ảnh hưởng lớn đến thời hạn sử dụng của tinh dầu. Oxy có lẽ là yếu tố quan trọng nhất của quá trình oxy hóa vì quá trình này không thể xảy ra mà thiếu oxy. Nhiệt và ánh sáng cũng góp phần vào oxy hóa, nhưng theo những cách khác nhau. Chúng tôi sẽ không đi sâu vào những cách đó, bởi vì không ai muốn đọc blog mà như đang học môn hóa đáng sợ cả.

Oxy

Bạn có thể giảm thời gian tinh dầu tiếp xúc với oxy bằng cách đóng nắp chai thật chặt và thật nhanh. Đừng để chai tinh dầu mở nắp đứng bơ vơ quá lâu. Oxy sẽ xâm nhập vào bên trong và làm tăng tốc độ oxy hóa. Hoặc thử cân nhắc mẹo hay này xem: chia tinh dầu ra từng chai nhỏ. Nếu bạn mua một chai tinh dầu 10ml và mỗi lần dùng 5ml hoặc nhiều hơn, hãy đổ phần còn lại vào chai có dung tính nhỏ.

Nhiệt độ

Ta có thể ngăn tinh dầu tiếp xúc nhiều với nhiệt độ bằng cách cất chúng ở nơi mát mẻ như tủ lạnh. Theo Robert Tisserand, nhiệt độ lý tưởng cho các loại tinh dầu là từ 35 đến 38 độ F. Dù vậy vẫn phải xem xét kỹ càng một chút. Vì các loại tinh dầu rất mạnh và thơm, nên chúng có khả năng làm thay đổi hương vị của thực phẩm và đồ uống. Để các thứ khác không bị ám mùi, bạn có thể cất tinh dầu vào các hộp riêng rồi đặt trong tủ lạnh. Hoặc bạn có thể làm như tôi: mua một tủ lạnh hoàn toàn riêng biệt.

Ánh sáng

Cách tự nhiên để giảm tiếp xúc với ánh sáng là lưu trữ tinh dầu trong chai tối màu và để ở nơi tối, mát mẻ. Nếu bạn không đủ điều kiện mua tủ lạnh riêng cho tinh dầu, và tủ lạnh dưới bếp cũng không đủ chỗ, hãy thử cân nhắc một nơi tối mát khác như hộc tủ kín.

Kết luận

Ngồi ôn lại những gì chúng tôi đã học, có rất nhiều khía cạnh khoa học và hóa học đằng sau các loại tinh dầu và thành phần của chúng. Vấn đề là dù tinh dầu có thể không “hư hỏng”, nhưng nó cũng không phải là “em của ngày hôm qua” mà bạn từng biết và nguyện yêu mãi mãi. Nó sẽ bắt đầu biến đổi và phân hủy. Mặc dù không có một lý giải khoa học chính xác đằng sau hạn sử dụng của một loại tinh dầu, nhưng tinh dầu sẽ tồn tại lâu hơn nếu được bảo quản đúng cách. Bạn có thể xem hạn sử dụng kiến nghị của chúng tôi ở đây.

Vậy câu hỏi bây giờ là, khi nào thì ta bắt đầu tính thời hạn sử dụng của tinh dầu?

Chúng tôi không rõ tinh dầu của các công ty khác ra sao, nhưng tinh dầu Plant Therapy được lưu trữ trong một thùng lớn có lớp nitơ ở trên làm rào chắn, giúp cách ly khỏi khí oxy. Điều này ngăn chặn quá trình oxy hóa trong khi tinh dầu chờ đóng chai. Một khi tinh dầu đã được đóng chai, chúng tôi quản lý rất nghiêm ngặt để ngăn tinh dầu tồn kho quá lâu. Nhờ vào các quy trình này, chúng tôi hoàn toàn tự tin rằng thời hạn sử dụng của tinh dầu chỉ thực sự bắt đầu khi nó đến tay bạn.

← Bài trước Bài sau →
Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên